โครงสร้างสื่อในประเทศเกาหลีใต้

โครงสร้างสื่อในประเทศเกาหลีใต้

สื่อของเกาหลีใต้สามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม คือ หนังสือพิมพ์ สื่อกระจายเสียงวิทยุและโทรทัศน์ และอินเตอร์เน็ต 

หนังสือพิมพ์ : โดยส่วนใหญ่มีเจ้าของเป็นกลุ่มเครือบริษัทและมีโครงสร้างลักษณะทุนนิยม ไม่ได้เป็นของสาธารณะ แม้ว่าจะมีกฎหมายสื่อสาธารณะ เพื่อสนับสนุนหนังสือพิมพ์ขนาดเล็ก และสื่อทางเลือกก็ตาม 

สื่อกระจายเสียงวิทยุและโทรทัศน์ : จำแนกออกเป็น ระบบภาคพื้นดิน (terrestrial) ระบบสายเคเบิล (cable), ระบบแซทเทิลไลท์ หรือ ดาวเทียม (satellite) และระบบอินเทอร์เน็ต (internet)

ระบบภาคพื้นดิน : โทรทัศน์ระบบภาคพื้นดินในระดับประเทศ มี 4 ข่ายสถานี คือ 1) เคบีเอส (Korea Broadcasting Service System) ประกอบด้วย 2 ช่อง 2) เอ็มบีซี และ 3) อีบีเอส 

นอกเหนือจากนี้เป็นสถานีโทรทัศน์ภาคพื้นดินระดับท้องถิ่นที่เป็นเจ้าของโดยเอกชนด้วย เช่น เอสบีเอส, พีเอสบี ที่ปูซาน เป็นต้น สถานีโทรทัศน์แห่งชาติระบบภาคพื้นดินในเกาหลีใต้ช่องสถานีโทรทัศน์ การดำเนินงาน 
1. อีบีเอส โทรทัศน์สาธารณะด้านการศึกษา ดำเนินงานอยู่ได้ด้วยรายได้จากค่าสมาชิก 
2. เคบีเอส เคบีเอส ช่องที่ 1 ช่องโทรทัศน์ของรัฐบาลที่นำมาจัดให้เป็นช่องสาธารณะ ช่องที่ 1 ดำเนินการโดยมีรายได้จากค่าใบอนุญาต (Licence) เป็นภาษีที่ประชาชนทุกคนที่มีโทรทัศน์ต้องจ่าย คนละ 250 วอนต่อเดือน คล้ายกับระบบโทรทัศน์ของบีบีซี ประเทศอังกฤษ 

      เคบีเอส ช่อง 2 ช่องโทรทัศน์ของรัฐบาลที่นำมาจัดให้เป็นช่องสาธารณะ ช่องที่ 2 แต่หารายได้จากการค้า ซึ่งยังเป็นที่ถกเถียงกันในสังคมเกาหลีว่าประชาชนควรจ่ายเงินให้กับ เคบีเอส หรือไม่ เนื่องจากเห็นว่าไม่ได้เป็นช่องสาธารณะอย่างแท้จริง และในขณะเดียวกัน เคบีเอสช่อง 2 ก็หารายได้ทางการค้า 

3. เอ็มบีซี โทรทัศน์สาธารณะดำเนินงานบริหารโดยมูลนิธิสาธารณะแห่งหนึ่ง มีรายได้สนับสนุนการบริหารสถานีโดยทางการค้าเพียงอย่างเดียว ไม่เกี่ยวข้องกับรายได้ค่าใบอนุญาตที่มาจากเงินภาษีที่ประชาชนทุกคนที่มีโทรทัศน์ต้องจ่าย นับว่ากรณีของเอ็มบีซี เป็นเรื่องที่น่าแปลกใจที่ถูกกำหนดเป็นช่องโทรทัศน์สาธารณะ แต่ขณะเดียวกันกลับมีรายได้จากทางการค้า 

4. เอสบีเอส สถานีโทรทัศน์ของเอกชนบริษัทรายหนึ่ง 

ระบบเคเบิล : โครงสร้างของระบบเคเบิล ส่วนใหญ่มีเอกชนเป็นเจ้าของช่องสัญญาณ แต่บางช่องสัญญาณเป็นของคนท้องถิ่นที่ดำเนินการเป็นช่องโทรทัศน์เพื่อสาธารณะ 

ระบบแซทเทิลไลท์หรือดาวเทียม : มีเครือบริษัทเอกชน คือ สกายไลฟ์ เป็นเจ้าของให้บริการระบบแซทเทิลไลท์ 

ระบบอินเตอร์เน็ต : อุตสาหกรรมและเทคโนโลยีการสื่อสารที่ก้าวหน้าทำให้เกิดสื่อทันสมัย (new media) ขึ้นมามากมาย สื่อกระจายเสียงและแพร่ภาพในระบบภาคพื้นดินจะถูกหลวมรวมข้ามข่ายสู่ระบบดิจิตอล (Media Convergence) โดยปัจจุบันสื่อกระจายเสียงและแพร่ภาพในระบบภาคพื้นดินของเกาหลีใต้ ได้เปลี่ยนเป็นระบบดิจิตอลแล้วประมาณ 30%-40% และจะค่อยๆ เปลี่ยนแปลงสู่ระบบดิจิตอลทั้งประเทศประมาณปี ค.ศ. 2012
“อีกด้านหนึ่ง การเกิดขึ้นของสื่อทันสมัยแบบใหม่ๆ และการหลวมรวมข้ามข่ายสื่อสู่ระบบดิจิตอลอาจนำมาสู่การทำลายระบบสื่อและการสื่อสารได้ กล่าวคือ สื่อใหม่ๆ ที่จะเกิดขึ้นยังไม่มีการเตรียมแผนอย่างละเอียดเกี่ยวกับโครงสร้างเนื้อหาสื่อในอนาคต ทั้งในเรื่องการเมือง และความเป็นประชาธิปไตย” 
MR. Myoung-joon Kim ประธาน MediAct, กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้ 25 สิงหาคม 2550 

3. สื่อสาธารณะ

สถานีแพร่ภาพกระจายเสียงระบบภาคพื้นดินสาธารณะ

· เคบีเอส ( Korea Broadcasting Service System)โทรทัศน์สาธารณะ มี 2 ช่องย่อย คือ เคบีเอส 1 และ เคบีเอส 2 

· เอ็มบีซี สถานีโทรทัศน์สาธารณะดำเนินงานบริหารโดยมูลนิธิสาธารณะแห่งหนึ่ง

· อีบีเอส สถานีโทรทัศน์สาธารณะสถานีเพื่อการศึกษา

สถานีโทรทัศน์ระบบดิจิตอลแซทเทิลไลท์สาธารณะ

· RTV สถานีโทรทัศน์สาธารณะในระบบดิจิตอลแซทเทิลไลท์ แพร่ภาพสัญญาณได้ทั่วทั้งคาบสมุทรเกาหลีและรวมไปถึงภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงเหนือทั้งหมด ดำเนินการโดยมูลนิธิการแพร่ภาพและกระกระจายเสียงของพลเมือง (Citizen’s Broadcast Foundation) สถานีวิทยุชุมชนสาธารณะ

· Mapo Community Radio วิทยุชุมชนมาโป เอฟเอ็ม 100.7 MHz, กรุงโซล หนึ่งในสถานีวิทยุชุมชนนำร่อง 8 แห่งทั่วประเทศ ที่เกิดจากนโยบายรัฐบาลสนับสนุนให้มีการนำรูปแบบวิทยุชุมชนมาทดลองดำเนินการในเบื้องต้นก่อน 3 ปีแรก ตั้งแต่ปี 2548 โดยกำหนดให้มีกำลังการกระจายเสียง 1 วัตต์ หรือมีรัศมีกระจายเสียง 1 กิโลเมตร วิทยุชุมชนมาโปเกิดจากภาคประชาชนในเขตมา กรุงโซล 23 กลุ่ม ร่วมกันเสนอโครงการตามนโยบายจัดตั้งสถานีวิทยุชุมชนนำร่องของรัฐบาล

หนังสือพิมพ์

หนังสือพิมพ์ส่วนใหญ่เป็นของเอกชน โดยมีหนังสือพิมพ์กระแสหลักหัวอนุรักษ์นิยม ที่มียอดจำหน่ายสูงสุด 3 อันดับแรก คือ 

1. โชชุน (Chosun Ilbo) 

2. โดงกา (Dong-a Ilbo) 

3. จุงกาง (JoongAng Ilbo) 

     อย่างไรก็ตาม กรณีหนังสือพิมพ์ฮันเกียวเร (Hankyoreh) นับเป็นตัวอย่างของหนังสือพิมพ์ซึ่งแตกต่างจากกระแสหลัก และปัจจุบันสามารถก้าวขึ้นมามีอิทธิพลด้านการสื่อสารในสังคมเกาหลีในอันดับต้นๆ ทั้งนี้ ฮันเกียวเร เกิดจากการต่อสู้เคลื่อนไหวทางสังคมของนักเคลื่อนไหวด้านสื่อและประชาชนเพื่อปลดแอกสื่อจากจากควบคุม และการเซนเซอร์ของรัฐบาลในยุคเผด็จการ จึงอาจถือได้ว่าเป็นตัวแทนของสื่อหนังสือพิมพ์สาธารณะหัวซ้ายก้าวหน้า และเป็นทางเลือกใหม่ของประชาชนในประเทศเกาหลีใต้ โดยที่ประชาชน นักข่าว และคนทำงานในองค์กร เป็นผู้เข้าร่วมถือหุ้นในบริษัทหนังสือพิมพ์นี้
อินเตอร์เน็ต/สื่อทางเลือก

· จินโบเน็ต (Jinbonet) เครือข่ายเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารอิสระของเกาหลีใต้ หนึ่งในเครือข่ายองค์กรการ
เคลื่อนไหวอิสระบนอินเตอร์เน็ต ที่มีความตื่นตัวมากที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศเกาหลีใต้ เปิดตัวอย่างเป็นทางการเมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2531 ในฐานะศูนย์ให้บริการด้านคอมพิวเตอร์ (sever) และการสื่อสาร รวมไปถึงบริการทางอินเตอร์เน็ต และการฝึกอบรมให้กับนักพัฒนาเกาหลี 

· เวบไซต์ชามเซซาง (Chamsaesang) สื่อทางเลือกบนภาคประชาชนในประเทศเกาหลีใต้ เปิดตัวเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2548 
ในฐานะสื่อใหม่ (new media) ที่เป็นทางเลือกฝ่ายซ้ายของกระบวนการเคลื่อนไหวทางสังคม มีวัตถุประสงค์เพื่อเปิดโปงความจริงของชีวิต และ การต่อสู้ดิ้นรนของประชาชน รวมไปถึงการมีส่วนร่วมสนับสนุนการสร้างสังคมสื่อทางเลือก โดยวางมีเป้าหมายการเป็นสื่อที่สามารถพัฒนาและเผยแพร่วาทกรรมสื่อทางเลือก, สามารถแสดงบทบาทของสื่อในแต่ละวันเช่นเดียวกันกับเป็นสื่อทางการเมืองเพื่อการต่อสู้ของประชาชน, ขยายวงสื่อสาธารณะต่อต้านระบบสื่อกระแสหลัก และขยายเครือข่ายภาคประชาชนที่อุทิศตัวเองเพื่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงในสังคม

· สถานีข่าวทางอินเตอร์เน็ตโอมายนิวส์ (Oh My News) สถานีข่าวที่ประชาชนส่งมาเผยแพร่ได้ แต่มีแนวโน้มที่จะกลายเป็นธุรกิจขนาดใหญ่และถูกยึดกุมโดยภาคธุรกิจเอกชน